SUP

Podstawa wprowadzenia opłaty

Mechanizm opłaty konsumenckiej za produkty SUP wprowadziła do polskiego porządku prawnego ustawa z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 877), która weszła w życie 24 maja 2023 r. Nowelizacja ta wprowadziła do ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej nowe artykuły (3b–3o oraz 40a–40c) i pięć nowych załączników (nr 6–10), w tym załącznik zawierający wykaz produktów objętych opłatą.

Jakich produktów dotyczy opłata

Zgodnie z załącznikiem nr 6 do ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – dodanym przez ustawę nowelizującą z 14 kwietnia 2023 r. – opłacie podlegają dwie kategorie produktów, czyli kubki na napoje – wraz z ich pokrywkami i wieczkami oraz pojemniki na żywność – w tym pojemniki typu fast food lub na inne posiłki gotowe do bezpośredniego spożycia, z pokrywką lub bez. Z opłaty wyłączone są pojemniki na napoje, talerze oraz paczki i owijki zawierające żywność.

Pojemnikiem na żywność w rozumieniu przepisów jest pojemnik przeznaczony do umieszczania w nim żywności, która jest przeznaczona do bezpośredniego spożycia na miejscu lub na wynos, zazwyczaj jest spożywana bezpośrednio z pojemnika i jest gotowa do spożycia bez dalszej obróbki, jak przyrządzanie, gotowanie czy podgrzewanie.

Opłata jest naliczana za sztukę wydanego produktu i wynosi:

• 0,20 zł – za kubek na napoje (wraz z pokrywką lub wieczkiem),
• 0,25 zł – za pojemnik na żywność.

Dodatkowy obowiązek od lipca 2024 roku

Od 1 lipca 2024 roku przedsiębiorca musi zapewnić klientom alternatywę wobec jednorazowych opakowań z tworzyw sztucznych. Oznacza to zapewnienie opakowań alternatywnych wykonanych z materiałów innych niż tworzywa sztuczne (w tym innych niż tworzywa sztuczne ulegające biodegradacji), lub dostępności opakowań wielokrotnego użytku.

Ewidencja i sprawozdawczość

Restaurator pobierający opłatę ma obowiązek prowadzić coroczną ewidencję liczby nabytych i wydanych klientom końcowym produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych będących opakowaniami. Jeśli przedsiębiorca prowadzi więcej niż jeden lokal, ewidencję należy prowadzić oddzielnie dla każdego z nich i przechowywać przez 5 lat.

Dodatkowo restaurator musi składać roczne sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu powstającymi z nich odpadami w terminie do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy. Sprawozdanie składa się za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO). Szczegółowy wykaz elementów sprawozdania określa art. 73 ust. 2 pkt 3a ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Gdzie i kiedy wpłacać pobraną opłatę

Pobraną od klientów opłatę restaurator wpłaca na odrębny rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa właściwego ze względu na miejsce jej pobrania. Termin wpłaty to 15 marca roku następującego po roku kalendarzowym, w którym opłata została pobrana. Jeśli przedsiębiorca nie wniesie opłaty lub wniesie ją w nieprawidłowej wysokości, jej wysokość ustali w drodze decyzji marszałek województwa.

Kary za brak zgodności

Zgodnie z art. 40a i 40b ustawy z dnia 11 maja 2001 r. (w brzmieniu nadanym nowelizacją z 14 kwietnia 2023 r.), za niepobranie opłaty od klienta, brak zapewnienia opakowań alternatywnych lub brak wymaganej ewidencji grozi administracyjna kara pieniężna w wysokości od 500 zł do 20 000 zł.

Podsumowanie dla restauratora

Obowiązek	Termin / wartość
Pobieranie opłaty od klienta	od 1 stycznia 2024 r.
Zapewnienie alternatywy dla opakowań jednorazowych	od 1 lipca 2024 r.
Stawka – kubek na napoje	0,20 zł/szt.
Stawka – pojemnik na żywność	0,25 zł/szt.
Wpłata pobranej opłaty	do 15 marca za rok poprzedni
Sprawozdanie roczne (BDO)	do 15 marca za rok poprzedni
Przechowywanie ewidencji	5 lat
Kara administracyjna za brak zgodności	od 500 zł do 20 000 zł

Podstawa prawna

Ustawa z dnia 14 kwietnia 2023 r. o zmianie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 877) – akt wprowadzający opisany mechanizm opłaty,

Art. 3b–3h oraz 40a–40c ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (w brzmieniu nadanym ww. nowelizacją),

Art. 73 i 76 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach,

Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2023 r. w sprawie stawek opłaty za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych będące opakowaniami.